درباره گزارش اخیر اسنپ اکسپرس؛ “نگاهی جامع به صنعت کالای سوپرمارکتی ایران”

قبل از هر چیز، لازمه به این موضوع اشاره کنم که انتشار هر نوع گزارشی از سوی هر مجموعه ای در ایران امری ستودنیست و این تحسین، متوجه اسنپ اکسپرس هم خواهد بود، چرا که تهیه و انتشار هر گزارشی با زحمت و هزینه بسیار انجام شده و البته نتیجه آن هم بلاشک جزو دارایی های همان مجموعه محسوب می شود و از این رو انتشار چنین گزارش هایی اقدامی بسیار سخاوتمندانه است که می تواند از سوی سایر بازیگران در لایه های مختلف نیز مورد استفاده قرار بگیرد. از سوی دیگر، اسنپ اکسپرس در اقدامی حرفه ای در همان ابتدای گزارش به این موضوع اشاره کرده است که “… و نمی تواند به عنوان متر و معیاری قطعی برای عمل، تصمیم گیری و ارزش گذاری قرار بگیرد …”. اما چرا؟

در این یادداشت به بعضی از این دلایل اشاره می کنم (البته موارد یاد شده صرفا از نگاه یک ناظر بیرونی مطرح می شوند و ممکن است تیم محترم اسنپ اکسپرس در رد یا تایید هر یک از موارد نکاتی را مطرح کنند):

– بر اساس اطلاعات مندرج در صفحه ۶۰ گزارش، به نظر می رسد ۱) کل داده های جمع آوری شده مربوط به ۸۰ شهر کشور و ۲) مربوط به فروشگاه های مجهز به صندوق فروشگاهی و همکار اسنپ اکسپرس است. این موضوع، حاکی از این است که اساسا نمونه مورد نظر نمونه جامعی از کل فروشگاه های کشور (شهرهای خارج از پوشش اسنپ اکسپرس و همچنین سوپرمارکت های کوچک و خواروبار فروشی های سنتی تر که بخش زیادی از جامعه کلی را تشکیل می دهند) نیست و این موضوع، قابلیت استناد دقیق بر برخی از گزارش ها را زیر سوال می برد.

– بر اساس آمار مندرج در همین صفحه، برآورد مجموع ارزش فاکتورهای مورد ارزیابی، معادل ۱۶۲۰ میلیارد تومان (۲.۶ در هزار کل اندازه بازار تخمینی) (و بطور متوسط، ۷۷۱ میلیون تومان فروش سالانه و تقریبا ۶۵ میلیون تومان فروش ماهانه هر سوپر مارکت، معادل ۴۰ فاکتور در روز) است که برای سوپرمارکت منطقی به نظر نمی رسد و این امر حاکی از این است که همه فروش های یک سوپرمارکت (اعم از گروه های کالایی خاص و یا لااقل فاکتورهایی خاص) در این نمونه مورد ارزیابی قرار نگرفته است.

–  با توجه به پوشش مطالعه، سهم واقعی ۴۵ برند برتر از کل اندازه بازار ریالی، کمتر از میزان عنوان شده است، چرا که در بسیاری از مناطق کشور (که تحت پوشش این مطالعه قرار نگرفته اند)، برندهای محلی سهم های قابل توجهی از بازار مناطق اطراف را در اختیار دارند.

–  پوشش فروشگاهی و همچنین سهم از فروش هر ۱۰۰۰ آیتم کالای فروش رفته به دلیل عدم پوشش کامل جامعه در نمونه، قابلیت استناد کشوری نداشته و تنها محدود به ۸۰ شهر مورد مطالعه است. مضافا این که احتمالا این پوشش نیز احتمالا به معنای حداقل یک بار فروش از برند مورد نظر در طول سال در فروشگاه های مورد مطالعه است و الزاما به معنای پایداری شاخص پوشش فروشگاهی در طول کل سال نیست.
– و موارد دیگری که شما به این چند مورد اضافه می کنید

⭕البته این موارد و موارد دیگر، نافی زحمات و همینطور سخاوت دوستان اسنپ اکسپرس در انتشار گزارش نیست و صرفا یادآوری مختصریست برای این که بهره برداری از اطلاعات منتشره برای هر نهاد و مخاطب دیگری، مستلزم اطلاع از کلیه مفروضات، شرایط و محدودیت های حاکم بر تحقیق و در نظر گرفتن اثرات این موارد در قابلیت استناد به محتواهای یادشده در تصمیم گیری های آتیست.

درباره من:

در کنار مجموعه ها هستم تا ضمن جلب توجه بیشترشان به رفتار بازار، رقبا و مشتریان، کمک کنم منابع ارزشمندشان را به نحو اثربخش تری در بخش بازاریابی، تبلیغات و فروش محصولات به کار بگیرند.

حمیدرضا قاضی مقدم

دانش ‏آموخته دکتری بازاریابی | دانشگاه علامه



پاسخی بگذارید